EKSTREMNA-DESNICA-U-NEMAČKOJ---GOTOVO-JE-SA-KRIVICOM

EKSTREMNA DESNICA U NEMAČKOJ – GOTOVO JE SA KRIVICOM!

Bjorm Huke, jedan od najradikalnijih političara Alternative za Nemačku (AfD), za istoriju kaže da je „kurva politike“. Prema mišljenju ovog političara i mnogih drugih ekstremnih desničara, veliki narod poput nemačkog, koji je izgubio dva svetska rata u jednom veku, više nema sopstveni istorijski narativ. On ističe da je nemačka istorija predstavljena kao ružna i besmislena, pa zaključuje da je potreban zaokret od 180 stepeni u politici pamćenja!

 

Autor: Milan Dinić (dopisnik iz Londona)

 

Savezni parlamentarni izbori u Nemačkoj održaće se 24. septembra 2017. Izbori u Francuskoj i Nemačkoj, koji se održavaju ove godine mogli bi da budu fatalni za EU, budući da su ove zemlje, a pogotovo Nemačka koja je ključni motor unije. U obe zemlje desnica – i to ekstremna – beleži uspon. Kao deo nacionalističkog talasa širom Evrope, nacionalistička stranka „Alternativa za Nemačku“ (AfD) zagovara promenu u odnosu Nemačke prema svojoj nacističkoj prošlosti.

U jednom od prethodnih tekstova (MARIN LE PEN – POVRATAK NACIONALNE DRŽAVE), pisali smo o tome šta misli i govori Marin Lepen, vođa desničarske stranke Nacionalni front koja će, po svemu sudeći, pobediti u prvom krugu predsedničkih izbora u Francuskoj. Pobeda Lepenove, kojoj je britanski Brexit došao kao vetar u leđa, dao bi još veći polet ekstremnim desničarima širom Evrope. Stoga bi sa posebnom zabrinutošću trebalo pratiti dešavanja u Nemačkoj u kojoj sve više jača netrpeljivost prema imigrantima i u kojoj se, izgleda, zlodela nacional-socijalizma polako sve više relativizuju. Pažnju na ova dešavanja svetskoj javnosti je nedavno skrenuo članak u „Wall Street Journal“ koji se bavi tvrdnjama i retorikom AfD, koji u Nemačkoj beleži sve veću popularnost.

Ove godine u budžetu pokrajine Baden Virtenberg izdvojeno je preko 60,000 evra za projekat edukativnih putovanja „memorijalima nacional-socijalističke nepravde“. Ekstremno desničarska stranka Alternativa za Nemačku (AfD) uložila je amandman da se iz projekta izbaci referenca koja pominje nacional-socijalizam i da se umesto toga stavi „nemačka značajna istorijska mesta“. U amandmanu AfD se navodi da se oni „zalažu za balansiran pogled na istoriju“, te da bi „jednostrani fokus na 12 godina nacional-socijalističke nepravde trebalo odbaciti“.

AfD je otpočela kao partija koja se protivi evru da bi se potom okrenula borbi protiv imigracije. Sada se okreće širem, provokativnijem cilju: promena načina na koji Nemci gledaju na svoju istoriju. Političari iz AfD navode da je nezdrava opsesija nacističkim zločinima u Drugom svetskom ratu izopačila način na koji Nemci razumeju svoju prošlost i ne ostavlja mesta za nacionalni ponos. AfD tako smatra da je osećaj nacionalne odgovornosti za nacizam navela kancelarku Angelu Merkel da primi stotine hiljada azilanata sa Bliskog istoka i iz Afrike.

USPON EKSTREMNE DESNICA U NEMAČKOJ - Frauke Petri

Frauke Petri

Negacija naših vlastitih nacionalnih interesa je nešto što je postala politička maksima u Nemačkoj od Drugog svetskog rata“, navodi lider AfD, Frauke Petri. Pri donošenju odluke da primi izbeglice, Angela Merkel je navela da je to ustavna obaveza Nemačke i da kada to ne bi uradili došlo bi do humanitarne katastrofe koja bi destabilizovala Balkan.

„Washington Post“ ukazuje da se širom Evrope širi duh nacionalizma, ali da nigde to nije tabu-tema kao u Nemačkoj „koja je provela decenije suočavajući se sa posledicama njene genocidne nacionalističke diktature“. Posvećenost pamćenju i obeležavanju nacističkih zločina postao je sastavni deo modernog nemačkog identiteta i to su decenijama prihvatale sve partije u nemačkom parlamentu – navodi list.

U susret nemačkim izborima u septembru – pitanje prošlosti i nacionalnog identiteta vraćaju se u središte političke debate. AfD trenutno uživa podršku 11 odsto nemačkog stanovništva, što je impresivan rezultat imajući u vidu da stranka postoji tek četiri godine. Čelnici AfD prihvataju da se Holokaust desio i nacistički režim opisuju kao kriminalan, ali navode da je teret krivice nakon Drugog svetskog rata doveo do toga da Nemci nemaju pozitivan stav o svom identitetu. To ih navodi da često postupaju suprotno nacionalnim interesima.

AfD se zalaže da se vreme koje deca u školi provode učeći o nacističkim zločinima više posveti učenju o nemačkom doprinosu nauci i umetnosti. Neki istaknuti članovi AfD idu još dalje, tvrdeći da je evropski konsenzus o Drugom svetskom ratu suviše anti-nemački. Bjorm Huke, jedan od najradikalnijih političara AfD, za istoriju kaže da je „kurva politike“. Prema njegovom mišljenju, veliki narod poput nemačkog, koji je izgubio dva svetska rata u jednom veku, više nema sopstveni istorijski narativ. On dodaje da je nemačka istorija predstavljena kao ružna i besmislena i zaključuje da je potreban zaokret od 180 stepeni u politici pamćenja!

Ovi stavovi članova AfD nisu izolovani. Kandidat AfD u Drezdenu, Jens Majer, nedavno je na stranačkom skupu izjavio da je edukativna politika zapadnih saveznika posle Drugog svetskog rata dovela do toga da su Nemci danas ubeđeni da su ološ, kriminalci i da ne vrede ništa. Majer je isti govor završio rečima koje su praćene aplauzom: „Objavljujem da je kult krivice gotov! Gotov, jednom i za sva vremena“.

AfD je jedina partija ekstremne desnice koja je u Nemačkoj uspela da se probije u politički „mainstream“ posle Drugog svetskog rata. Analize stavova glasačkog tela AfD pokazale su da ih privlači nešto više nego samo anti-imigracioni tonovi koje ova stranka šalje. Mnogi od njih vide prihvatanje migranata kao deo šireg problema – smrt nemačkog patriotizma, neuravnotežen kompleks krivice i pogrešno tumačenje nemačke istorije.

Želim da ljudi ustanu i stave ruku na srce kada se svira nemačka himna, kao što to rade u SAD“, kazao je Bernd Tompsen u mesečnom okupljanju stranke u jednom hrvatskom (!) restoranu u Berlinu. „Nemačka istorija svela se na 12 godina nacističke vlasti. Ovo se koristi kako bi ubedili druge, posebno mlade (Nemce) kako su oni nacisti i kako moraju da čine dobro u svetu“.

Iako su svi nemački političari sada na vlasti potpuno posvećeni borbi protiv nacizma i pamćenju nacističkih zločina, neki od njih imaju problema i u sopstvenim porodicama kada je reč o odnosu prema prošlosti. Tako je otac nemačkog vice-kancelara Sigmara Gabrijela, šefa socijal-demokrata koji su manjinski partner u koalicionoj vladi Angele Merkel, do smrti bio posvećeni nacista i tvrdio da je Aušvic izmišljena američka propaganda. Zbog ovih reči njegovog oca, koje je Gabrijel sam izneo u javnost, vice-kancelar je uputio javno izvinjenje.

Lider AfD Frauke Petri kazala je da su nedavno objavljene analize uzroka Prvog svetskog rata, koje krivicu ne svaljuju samo na Nemačku, dobar pomak i najavila je nove. „Kao što se danas o Prvom svetskom ratu piše na uravnotežen način i ne samo sa pozicije pobednika, tako će i za nekoliko decenija biti i kada se diskutuje o Drugom svetskom ratu“. Ova izjava ispraćena je aplauzom prisutnih, a među njima je bio i Stefan Seil, nemački istoričar koji tvrdi da su SAD, Britanija i SSSR krivi za izbijanje Drugog svetskog rata.

Petri smatra da je istorija Holokausta dobro ispraćena u nemačkim školama, ali da su patnja Nemaca, uključujući i bombardovanje Drezdena, kao i rusko i američko zlostavljanje nemačkih zarobljenika potpuno zapostavljeni. Na pitanje da li smatra da su ekskurzije nemačkih đaka u koncentracione logore nacista prikladne, Petri ističe da jesu – ali da bi đaci trebalo da uče i o tome da su Amerikanci dozvolili da nemački ratni zarobljenici umru od gladi u zatvorima u dolini Rajne.

Bjorm Huke, jedan od istaknutih lidera AfD ističe da je Drugi svetski rat počeo kao lokalni konflikt u kome je Hitler „razumljivo“ želeo da povrati teritoriju koja je izgubljena u Prvom svetskom ratu. „Veliki problem je što se Hitler predstavlja kao apsolutno zlo, a naravno da znamo da ne postoji ništa crno ili belo u istoriji“.

Ovakvi stavovi ne uživaju veliku podršku u Nemačkoj. Anketa iz 2015. je pokazala da svega 38% Nemaca smatra sebe ponosnim što su Nemci. Ali, veliki broj simpatizera AfD ističe da su umorni od toga da se izvinjavaju za zločine koje nisu počinili. Često se čuje sledeća poruka: „Ja jesam pravi Nemac ali nisam imao nikakve veze sa Drugim svetskim ratom i ne želim da plaćam za to“.

Na osnovu svega, nameću se dva pitanja: 1) Da li bi trebalo da se plašimo nemačkog nacionalizma? 2) Do kada i do kojih generacija bi trebalo da seže istorijska krivica jednog naroda i države? Ovo drugo pitanje je posebno značajno za Srbiju, budući da se godinama – i to pre svega pod dirigentskom palicom Nemačke – sprovodi stigmatizacija Srba kao genocidnog naroda.

 

ZAŠTO JE SRBIJI TO BITNO?

 

Kada sam pre nekoliko godina boravio u Nemačkoj, obišao sam mnoge muzeje i spomenike posvećene Drugom svetskom ratu. Nemačka, pogotovo Berlin, puni su muzejskih postavki i uspomena na ovaj period. Gotovo svuda je istaknut broj žrtava i do detalja su opisani i monstruozni zločini koje je počinio nacistički režim. Spomenici, muzeji i istorijska mesta iz Drugog svetskog rata stoje kao kapija katarze, kroz koju Nemci prolaze svakodnevno i koje sreću na svakom koraku – od kuće do škole ili posla.

I ovo je pre moj utisak, a ne nešto što je utvrđeno kao činjenica tako da se izvinjavam ako grešim: Jedna stvar mi je zapala za oči kada je reč o tim spomenicima – na većini spomenika i natpisa najčešće se govorilo o nacističkim zločinima, a ne o nemačkim. Iako su nacisti isto što i Nemci, čini se da je razlika bitna jer je prvi termin, opis za jednu političku skupinu koja više ne postoji, a drugi, za naciju koja i dalje postoji. Zločini nacističke Nemačke su takvi da se ne mogu porediti ni sa jednim drugim zločinom bilo koje nacije. Ali je zanimljivo ako se pogleda kako Nemci i svet govore o zločinima na Balkanu tokom devedesetih. U brojnim analizama rata u SFRJ se gotovo redovno govori o Srbima i „srpskim snagama“, a ne o nekakvim političkim/vojnim skupinama „Miloševićevaca“ i sličnih koje su činile zločine. Čini se da je takvim rečnikom pečat krivice dosta jače tragove ostavlja na identitet jedne nacionalne zajednice, nego što je to slučaj sa „nacistima“.

Ideje i stavovi koje iznosi AfD svakako deluju kao predvorje za relativizaciju nemačke uloge u dva svetska rata jer – prvo će se predstaviti da Nemci nisu krivi za sve za šta su optuženi i osuđeni, a onda će se pričati o zločinima drugih. I na kraju će biti priča da su svi činili zločine i da ne „nema nevinih“.

Ovo bi možda posebno trebalo da interesuje nas u Srbiji i to iz dva razloga: Prvo, kako su brojni “akademici i stručnjaci isticali” kada se obeležavalo 100 godina od Prvog svetskog rata – Nemci su knjigama „Mesečari“ i drugim radovima uspeli da posle 100 godina potpuno izbace iz upotrebe istorijske izvore koji potvrđuju njihovu krivicu za Veliki rat i plasiraju one koji zanemaruju nemačku odgovornost ali krive druge, pre svega Srbiju. Drugo, Srbija se suočava sa kontinuiranim i planskim nastojanjem da bude optužena i osuđena za genocid. U dobrom delu, ovo je već ostvareno presudom Međunarodnog Suda Pravde u kome se zločin u Srebrenici kvalifikuje kao genocid i deo je aktuelne rasprave u BiH oko (neuspele) revizije tužbe protiv Srbije. A tu su i brojne publikacije i naučni radovi objavljeni od uglednih univerziteta i izdavača u kojima se apostrofira srpska krivica u ratovima devedesetih, neretko se poredići sa nacističkim zločinima!

Sa druge strane – da li bi stvarno Nemci koji su rođeni posle Drugog svetskog rata i nisu imali ikakve veze sa istim trebalo da nose stigmu genocidnog naroda? Odgovor na ovo pitanje i način na koji se Nemci i svet odnose prema ovoj temi treba biti praćen u Srbiji – zbog kontinuiranog nastojanja da se srpskom narodu u celini pripiše genocidnost.

Srbija ni po jednom ključnom državnom i nacionalnom pitanju nema plansku politiku. Stoga je tako teško očekivati da će se postaviti planski i prema ovim pitanjima. Ipak, ona su značajna i ostaje nada da će negde, neko u vlasti shvatiti potrebu da se ovoj temi ozbiljno i planski pristupi – kako sa nivoa državne politike, tako i na nivou nauke.

Ostavite odgovor